Dit vakwerkhuis aan de Bergstraat in Banholt is meer dan 450 jaar oud en stond oorspronkelijk in Eijsden. Het is een van de oudste bewaarde vakwerkhuizen op het Zuid-Limburgse platteland. Hans van Hall en Lut Lemmens wonen er al meer dan 40 jaar. In 1980 verrees het huis stuk voor stuk opnieuw. Naast het huis staat een gerestaureerd landarbeidershuisje dat als B&B dient.
Vakwerkhuizen geven extra charme aan het Zuid-Limburgse heuvelland. Ooit waren er heel veel van. De constructie draait om een houten skelet, waarvan de vakken zijn opgevuld met takken en leem. Dat materiaal lag immers voor het oprapen.
De geldswaarde zat in het houten skelet. Tot ruim twee eeuwen geleden golden vakwerkhuizen daarom als roerend goed. Eigenaren demonteerden hun huis soms en bouwden het enkele dorpen verderop weer op. Hoe het is om in vakwerk te wonen, vertelt iemand die opgroeide in een vakwerkboerderij in Noorbeek.
Ene Peter Lins Frambachs liet dit vakwerkhuis rond 1563 bouwen aan de Stiegel in Eijsden. Die plaats ligt tien kilometer ten westen van Banholt, niet ver van de Maas. Eijsden was toen een klein stadje waar veel bewoners leefden van handel en Maasvaart.
De straatgevel werd extra royaal uitgevoerd. Daar zitten meer houtverbindingen dan in de andere gevels en de verdieping kreeg glas-in-loodramen. Dat gebeurde vooral voor de sier. De burgers van Eijsden moesten de welvaart van Peter immers met eigen ogen kunnen zien.
Meer dan vier eeuwen lieten elf generaties hun sporen na in het huis. Zij trokken stenen gevels op voor het vakwerk, vergrootten ramen en bouwden een grote schuur aan. De laatste bewoner, Tinus Jeukens, overleed in 1973 op bijna 91-jarige leeftijd.
Daarna dreigde het einde voor het huis. De vereniging Ambachshoes stelde het veilig. De 350 houten pennen gingen voorzichtig los, alle onderdelen kregen een nummer en kwamen op tekening. Zo zette men een oude traditie voort. In 1980 verrees het huis opnieuw aan de Bergstraat 16 in Banholt.
Het huis staat er vrijwel in zijn oorspronkelijke vorm, ontdaan van alle latere veranderingen en aanbouwsels. Toch is het ook van deze tijd. Het kreeg een volledige onderkeldering en een hogere plint, waardoor de kamers royaal hoog zijn. Dakkapellen zorgen voor meer lichtinval.
Goede isolatie en aangepaste voorzetramen maakten energielabel A mogelijk. De bewoners nemen het iets mindere comfort graag voor lief, om te genieten van een authentiek historisch gebouw. Vakwerk inspireert ook nieuwbouw: in Noorbeek staat een duurzaam houten huis met vakwerklook.
Naast het huis staat een gerestaureerd landarbeidershuisje uit rond 1900, dat inmiddels ook als B&B in gebruik is. Wie het Heuvelland te voet wil verkennen, kan de wandelkaart van Boon Heuvelland downloaden. Die route start in Mechelen en loopt richting Vijlen en terug.
De bewoners zien het als een eervolle opdracht om beide huizen als monumentaal erfgoed door te geven aan toekomstige generaties. Ook in Vijlen woont een familie nog altijd in een gerestaureerd huis uit 1904.
Dit huis kreeg in 1980 een tweede leven op een nieuwe plek. Zo’n huis vraagt om bewoners die het koesteren. Zoekt u zelf een karakteristieke woning in het Heuvelland, dan denkt de aankoopservice van Boon Heuvelland graag mee.
Een vakwerkhuis heeft een houten skelet waarvan de vakken zijn opgevuld met takken en leem. De geldswaarde zat in dat skelet. Daarom konden eigenaren zo’n huis demonteren en elders weer opbouwen.
Peter Lins Frambachs liet het rond 1563 bouwen aan de Stiegel in Eijsden. Sinds 1980 staat het huis aan de Bergstraat 16 in Banholt.
De vereniging Ambachshoes stelde het huis veilig. De 350 houten pennen gingen los, alle onderdelen kregen een nummer en in 1980 verrees het huis opnieuw in Banholt.
Ja. Goede isolatie en aangepaste voorzetramen maakten energielabel A mogelijk. De bewoners nemen het iets mindere comfort graag voor lief.
